Geplaatst op 22 november 2018

De zevenduizend banen die bij de NAM en toeleveranciers verdwijnen door het afbouwen van de gaswinning, kunnen opgevangen worden door nieuwe banen in de ontwikkeling en productie van duurzame energie.

Dat staat in het banenprogramma Drenthe 4.0, ‘Voortbouwen op de energie van Drenthe, een nieuw economisch perspectief.’ Dit is aangeboden aan het ministerie van Economische Zaken en Klimaat.

Het plan gaat over nieuwe arbeidsplaatsen door winning van schone energie en is van nationaal belang, zeggen de bedenkers. In het plan werken Attero, Drenthe College, gemeente Assen, gemeente Emmen, NAM, RENDO en de provincie Drenthe samen.

Gaswinning wordt versneld beëindigd
Het kabinet heeft besloten om de gaswinning uit het Groninger gasveld door de NAM versneld te beëindigen. Dit heeft een grote impact op de kwetsbare Drentse economie. “Als er niet snel wordt gehandeld, dan dreigt een reëel en onomkeerbaar gevaar voor de vitaliteit van de Drentse economie”, zegt gedeputeerde Henk Brink.

De werkgelegenheid in de aardgassector is al langer aan het afnemen, maar verdampt nu sneller, ziet Brink. “Het versneld beëindigen van de gaswinning in Groningen zet in onze regio de banen van meer dan zevenduizend mensen op de tocht.”

Braindrain
Het gaat om werknemers voor wie er niet meteen alternatieven zijn op de Drentse arbeidsmarkt. Elke Rettberg, manager aardgas en oliewinning op land van de NAM:
“Wij zijn de grootste werkgever in de aardgassector. Bij ons zijn bovendien veel hogeropgeleiden in dienst. Het gaat om 7000 mensen. Het risico dat deze mensen de regio zullen verlaten is reëel.” Dat is ook de vrees van de makers van het plan. Een braindrain zorgt ervoor dat kennis, banen, koopkracht en innovatie uit de regio verdwijnen.

Het grootste deel van deze banen verdwijnen op het hoofdkantoor van de NAM in Assen. Daarnaast gaat er werk verloren bij toeleveranciers en mijnbouwbedrijven. Op korte termijn is actie nodig, vinden de betrokken partijen, anders valt er voor veel technische bedrijven in de gassector straks niks meer te verdienen.

Nieuw werk in duurzame energie
Plannenmakers zoeken de oplossing in de energietransitie: de overstap van fossiele, vervuilende en eindige brandstoffen als gas en olie naar schone duurzame energie. Daarnaast is er nog het verschil tussen vraag en aanbod van technisch personeel. Huidig personeel moet worden omgeschoold en jongeren die in de nieuwe energiesector aan het werk willen moeten speciale opleidingen krijgen.

De schrijvers van Drenthe 4.0 willen nieuwe MBO-opleidingen die speciaal zijn gericht op duurzame energie en recycling. Ook moeten er veel stageplekken en pilots komen voor jonge mbo’ers. Denk daarbij ook aan heel basale dingen zoals het installeren van nieuwe groene gasketels.

Waarom is juist Drenthe hier geschikt voor?
De aanwezige kennis, mensen met ervaring in de energiewinning en de fysieke infrastructuur; het is allemaal in Drenthe aanwezig, zeggen de schrijvers van Drenthe 4.0. Een voorbeeld is volgens Elke Rettberg de dit jaar buiten gebruik gestelde gaszuiveringsinstallatie van de NAM in Emmen. Het fabriekscomplex ligt stil omdat er geen zuur gas meer gezuiverd hoeft te worden. Maar de zware infrastructuur op en onder het terrein leent zich mogelijk voor de productie van schone brandstoffen, zoals waterstof en groen gas door biovergisting en biovergassing. Zo kan groene elektriciteit worden opgewekt. Vlak bij industrieterrein Emmtec, een enerieslurper van jewelste.

Volgens de plannenmakers moet de al aanwezige infrastructuur maximaal worden hergebruikt, om onnodige investeringen te voorkomen. Netbeheerder RENDO-directuer Eddy Veenstra: “we zijn is al bezig om steeds meer groen gas in oms aardgasnet te krijgen, zodat het net kan blijven bestaan. Dat scheelt extreem veel in kosten voor of opruimen of aanpassen van de ondergrondse infrastructuur, maar ook in aanpassingen in woningen.” Het staat ook in het plan: maximaal hergebruik van alle bestaande infrastructuur.

Windmolens en zonne-energie?
De woorden ‘windmolens’ en ‘zonnepark’ zijn niet te vinden in Drenthe 4.0. De plannenmakers zetten in op waterstof, biobrandstoffen en geothermie, ofwel warmte uit de aarde.Volgens gedeputeerde Stelpstra betekend dat niet dat er geen windmolens of zonneparken meer bij komen “dit plan gaat alleen over de expertise van de gasindustrie, met de Drentse gemeenten zijn we nog volop in gesprek over de Regionale Energie Transitie en daarin houden we alle opties open.”

Er is veel geld nodig
Drenthe wil dat het Rijk meewerkt aan de plannen. Ook omdat er veel geld nodig is voor alle ontwikkelingen. De provincie wil een zogeheten Transitiefonds Drenthe 4.0 oprichten met middelen van het Rijk en van de regio. Daaruit kunnen de investeringen worden bekostigd. Het kabinet zou 152 miljoen euro in het fonds moeten storten.

Van nationaal belang
Volgens gedeputeerde Stelpstra kan Drenthe zo bijdragen aan een van de urgentste opgaven van de BV Nederland. “Dat is het reduceren van de CO2-­uitstoot en de omslag maken naar duurzame energie en een circulaire economie. De omwenteling naar Drenthe 4.0 is een opgave van nationaal belang. We willen hiermee onze unieke kennis inzetten voor de energietransitie.” Daar heeft volgens Stelpstra iedereen in ons land baat bij. “Doel is om uiteindelijk de kringloop van energie en grondstoffen sluitend te maken.”

Foto RTV Drenthe: Directeur Generaal Sandor Gaastra van het ministerie van Economische Zaken neemt het rapport in ontvangst